Books / Review

Review: Ang Riles sa Tiyan ni Tatay

ni Michael Jude Tumamac

ang riles sa tiyan ni tatay

Kabilib-bilib ang ama sa aklat na “Ang Riles sa Tiyan ni Tatay” na isinulat ni Eugene Y. Evasco, iginuhit ni Aldy Aguirre, at inilimbag ng Lampara Publishing House, Inc (2013) sa ilalim ng seryeng Mga Premyadong Kuwentong Pambata. Dumaloy ang akda sa paghaka at pagtuklas kung bakit may ‘riles’ sa tiyan ng tatay ng nagsasalaysay na batang tauhan. Sa dulo ng kuwento, nalaman ng bata na ang ‘riles’ pala ay tahi mula sa operasyon nang ibigay ng ama ang isang bato niya sa lolo ng bata.

Mahusay ang pagkakatahi ni Evasco sa akda. Una, itinatanghal ng akda ang gawain ng ama bilang isang construction worker at ipinapakitang kapantay lamang ito ng anumang gawain ng sinumang ama. Ang pagtatanghal na ito ay isa ring komentaryo sa papel ng ama sa kuwento, bilang bahagi ng uring manggagawa, sa galaw at takbo ng lipunan. Ayon pa sa akda, “Isa siya sa nagtayo ng matataas na condo at magagarang mansiyon sa mga subdivision (4)… [G]inagamot nila ang napakabagal na trapik at kumikipot na mga kalye sa siyudad (7).” Matalinong inilarawan ni Aguirre ang ambag ng ama sa pamamagitan ng pagpili na gawing malalaki ang representasyon ng mga gusali, flyover at iba pa.

Dinadakila rin ng akda ang ama sa pagpili nitong dugtungan ang buhay ng lolo ng batang nagsasalaysay sa pamamagitan ng pag-aalay ng isa nitong bato. (Mapaglaro itong iginuhit ni Aguirre nang ilarawan niyang nagsa-sub ang isang matandang bato sa isang mas bata pa.) Sa paglalahad ng kadakilaan ng ama, pahapyaw ding tinuturuan ng akda ang mga mambabasa tungkol sa pangangalaga sa mga bahagi ng katawan upang manatiling malusog.

Itinatahi naman ng talinghagang ‘riles’ ang papel ng ama bilang tagapagbuo ng lipunan at tagapagdugtong ng buhay. Matalinong ginamit sa akda ang ‘riles’ upang salaminin ang dalawang aspekto ng buhay ng ama – una, bilang tahi sa tiyan na nagdurugtong ng ‘buhay’ at, pangalawa, bilang estrakturang nagpapatakbo at nagpapagalaw ng siyudad. At ang halaga ng riles ay pinatindi pa sa layout ng mga teksto: nakasulat na parang riles ang panimulang titik sa bawat pahina at kumukurbang parang riles ang ilang linya.

Ang ‘riles’ din ang ginamit na mekanismo ni Evasco sa pag-uugnay sa kadakilaan ng ama sa haraya ng anak. Naging lunsaran ang ‘riles’ sa tiyan ng ama ng napakayamang imahinasyon ng batang nagsasalaysay: “Naglalakbay ang tren sa kabundukan, sumusuot sa ilalim ng dagat, at saka hihimpil sa isang lihim na kaharian (19)… Minsan, nagiging alupihan ang riles sa tiyan ni Tatay… Nagiging dambuhalang ahas ito pero napakaamo (20).” Natumbasan ang imahinasyong ito ng tauhan nang mapaglarong ilustrasyon ni Aguirre: ang riles na nagiging alupihan, uod na tren, isdang may korona, mga misteryosong pook na parang walang delimitasyon ang langit, bundok at kalawakan…

Sa huli, hindi lamang simpleng salaysay ang aklat na “Ang Riles sa Tiyan ni Tatay” tungkol sa kadakilaan ng ama, kundi isa ring selebrasyon ng pagkabata ng tauhang nagsasalaysay. Iniangat nito ang kakayahan ng batang umintindi, magtanong, humaraya at tumuklas. Kaya natapos ang akda na lumago ang kaniyang kaalaman at pagpapahalaga sa kadakilaan ng kaniyang ama na “[w]alang hangganan tulad ng treng dumaraan sa riles ng kanyang tiyan (31).”

Si Michael Jude Tumamac ay miyembro ng Kuwentista ng mga Tsikiting (KUTING) at Linangan sa Imahen, Retorika, at Anyo (LIRA). Bisitahin ang kanyang blog xizuqsnook.blog.com o Facebook page Xi Zuq’s Nook para sa iba pang rebyu ng aklat-pambata.

One thought on “Review: Ang Riles sa Tiyan ni Tatay

  1. Pingback: ANG RILES SA TIYAN NI TATAY | Xi Zuq's Nook

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s